أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
698
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
نمايندگان بريتانيا هم راه را براى تحقق آمال و آرزوهاى آنان در يك دايرهء وسيع فراهم مىكردند و هدف انگليس آن بود تا عرصه را براى دشمنانش در برلين و تركيه تنگ كند . در اين ميان ، فيصل خبر آورد كه جمعيتهاى سرّى در دمشق ، حسين را به عنوان نمايندهء عرب مىشناسند ؛ چنان كه جمعيتهاى عربى سرّى در مصر و اروپا هم او را تأييد كردند . در همين زمان ، شمارى از نمايندگان انگليس نيز شروع به رفت و آمد به مكه در پوشش حج كردند تا به حسين بفهمانند دولت انگليس براى كمك به اعراب آماده است تا برابر تركهاى اتحادى كه رابطهء دوستانهء ميان عثمانى و انگليس را برهم زدهاند ، كارى انجام داده باشد . « 1 » در اين وقت ، فرامين دولت عثمانى به حسين ، داير بر مسلح كردن قبايل عربى براى كمك به دولت عثمانى رسيد ، او هم در ظاهر موافقت كرد و در همان حال شروط مورد نظر خود را براى همپيمانى با دولت انگليس به نمايندهء آن دولت در مصر نوشت . شروط ياد شده ، حقاً شروط موسّعى بود كه شامل استقلال عرب به معناى امروزى آن يعنى استقلال براى سوريه و اردن و فلسطين و عراق و تمامى بخشهاى جزيرة العرب مىشد . در اين ميان تنها عدن استثنا شد كه بريتانيا بر آن مسلّط بود . استقلال مورد نظر او نوعى آزادى تحت سيطرهء دولت هاشمى بود . انگليسىها مىدانستند كه نمىتوانند به تمامى مطالبات حسين پاسخ مثبت بدهند ، چرا كه تعهدات ديگرى هم داشتند . آنان در جزيرة العرب با مناطق و بخشهايى مواجه بودند كه وعدهء استقلال به آنان داده بودند . به علاوه با ساير دول متفق از جمله دولت فرانسه در ارتباط بودند و با يكديگر گفتگوهايى در ارتباط با سوريه ، لبنان و فلسطين داشتند كه پس از پيروزى در جنگ اين مناطق چگونه ميان آنان تقسيم شود . « 2 »
--> ( 1 ) . بنگريد : الثورة العربية الكبرى ، ج 1 ، ص 127 . ( 2 ) . اينها مربوط به گفتگوهاى سادِكس نمايندهء بريتانيا و بيكو قنسول فرانسه بود كه در قاهره صورت پذيرفت و در سال 1916 ( رجب سال 1334 ) ميان آنان توافقى صورت گرفت . اين چند هفته پس از آن بود كه با خواستههاى ملك حسين موافقت كرده بودند . در اين معاهده آنان توافق كرده بودند كه عراق و سوريه دولت عربى داشته باشد و نظارت براى فرانسه باشد . فرانسه در سوريه و انگليس در عراق مستشارانى داشته باشند . اما سواحل سوريه از آن فرانسه باشد كه هرطور مىخواهند اداره كنند و سواحل عراق هم در اختيار بريتانيايىها باشد تا به دلخواه آن را اداره كنند . در فلسطين هم يك دولت بين المللى ايجاد شود . آنان براى اين كار نقشههايى هم آماده كرده با رنگ قرمز و آبى محدودهء هر يك را مشخص كرده بودند .